نتايج آن ارتباط داده است . چنان كه از فهرست منابع اين كتاب معلوم مىشود مؤلف به جز منابع عربى از آثار خاورشناسان نيز بهره گرفته است . گر چه خاورشناسان در اين زمينه چيز تازه‌اى ندارند و نوشتهايشان از منابع عربى سرچشمه دارد ، اما اسلوب كارشان تازگى دارد و ملاحظاتى كه احيانا در تفسير حوادث ابراز مىكنند زمينه‌اى براى تفكر و تحقق به دست مىدهد . براى آنكه ترجمه فارسى اين كتاب با احتياجات معنوى خوانندگان هم آهنگ شود تصرفات مختصرى در آن به كار رفت . مؤلف برسم محققان پاره‌اى نكات را كه با مطالب متن ارتباط دارد در ذيل صفحات آورده و نيز براى هدايت كسانى كه فرصت كنجكاوى و تحقيق دارند مأخذ مطالب را با نام مؤلف و شماره صفحات آن در زير هر صفحه نوشته است . محقق است كه دانستن اين قبيل نكات براى خوانندگان عادى چندان سودمند نيست . آنان كه ذوق تتبع و تحقيق دارند و مىتوانند به منابع اين تأليف مراجعه كنند طبعا به متن عربى نيز دسترسى دارند ، ولى غالب خوانندگان از اين گونه يادداشتها طرفى نمىبندند ، بدين جهت از نقل آن در ترجمه فارسى صرفنظر شد . در بعضى موارد ، مؤلف براى توضيح كليات به ذكر جزئيات پرداخته ، يا گفتارها و نامه‌هاى مفصل را براى مزيد توضيح در ضمن حوادث آورده كه به رعايت اختصار در ترجمه حذف يا تلخيص شد . ولى مىتوان اطمينان داشت كه در نتيجه اين كار چيزى از مطالب اصلى و مهم كتاب فوت نشده و در اين قسمت تا آنجا كه توانسته‌ام امانت را رعايت كرده‌ام . اگر اين كتاب در پيشگاه دوستداران معرفت مقبول افتد و بتواند شعله‌اى بر كانون فرهنگ عمومى بيفزايد ، رنجهائى كه در راه ترجمه آن برده‌ام آسان مىشود و اميدوارم چنين باشد . آبان 1317 ابو القاسم پاينده